Φύλλο φύλλο… ο Φυλλαράκης ζωντανεύει στην τάξη!
Από τα κίτρινα φύλλα της αυλής στη δημιουργία μιας κούκλας και στις πρώτες φθινοπωρινές συνθέσεις.
Μια ιστορία από την τάξη: «Κυρία, η αυλή γέμισε χρυσάφι!»
Ξεκινάμε με μια μικρή, φανταστική σκηνή από την καθημερινότητα του νηπιαγωγείου.
Τα παιδιά βγαίνουν στην αυλή και ανακαλύπτουν τα κίτρινα φύλλα. Τα σηκώνουν στο φως, τα γυρίζουν, συγκρίνουν τα μεγέθη τους και ακούν το θρόισμά τους.
«Αυτό μοιάζει με χεράκι!»
«Το δικό μου έχει μικρούς δρόμους!»
«Γιατί αυτό σπάει κι εκείνο λυγίζει;»
Η κυρία Βερενίκη ακούει και παρατηρεί. Φέρνει ένα καλάθι και προσκαλεί τα παιδιά να επιλέξουν λίγα πεσμένα φύλλα για να τα εξετάσουν στην τάξη.
Με αυτόν τον τρόπο ο Φυλλαράκης θα ζωντανέψει στην τάξη!
Η ιδέα της κυρίας Βερενίκης: γεννιέται ο Φυλλαράκης
Πίσω στην τάξη, τα φύλλα απλώνονται στο τραπέζι. Ένα παιδί σηκώνει ένα μεγάλο κίτρινο φύλλο και το κινεί σαν να χαιρετά.
«Κυρία, μας λέει καλημέρα!»
Η κυρία Βερενίκη σκέφτεται να δημιουργήσει μια κούκλα εμπνευσμένη από αυτή την κίνηση: τον Φυλλαράκη, τον μικρό ξεναγό της φυσικής γωνιάς.
Τις επόμενες ημέρες ετοιμάζει τη γαντόκουκλα με φυλλένιο κεφάλι, εκφραστικά μάτια και μαλακά χεράκια. Όταν τον παρουσιάζει, εκείνος έχει ήδη μια απορία:
«Είμαι ο Φυλλαράκης! Μου είπαν ότι εδώ υπάρχουν παιδιά που παρατηρούν πράγματα που εγώ δεν έχω προσέξει. Θα με βοηθήσετε να γνωρίσω τα φύλλα της αυλής σας;»
Κατέβασε δωρεάν το δείγμα του οδηγού εδώ
Η παιδαγωγική ματιά: τι βρίσκεται πίσω από το παιχνίδι;
Θεωρία ή προσέγγιση | Πώς συνδέεται με την πρόταση |
Βιωματική παιδαγωγική του Dewey | Η άμεση επαφή με τα φύλλα γίνεται αφετηρία για ερωτήσεις, δοκιμές και συζήτηση. |
Κοινωνικοπολιτισμική θεωρία του Vygotsky | Τα παιδιά μοιράζονται παρατηρήσεις και ιδέες, ενώ η εκπαιδευτικός προσφέρει λέξεις, ερωτήσεις και κατάλληλη βοήθεια. |
Συμβολικό παιχνίδι | Ένα φύλλο αποκτά φωνή και χαρακτήρα. Τα παιδιά δημιουργούν ρόλους και φανταστικές καταστάσεις. |
Τέχνη με έμφαση στη διαδικασία — process art | Τα παιδιά επιλέγουν υλικά και συνθέσεις, χωρίς να αντιγράφουν ένα κοινό τελικό πρότυπο. |
Η κατασκευή της μικρής κούκλας έχει έναν προτεινόμενο σκοπό, αλλά επιτρέπει προσωπικές επιλογές.
Το ελεύθερο κολάζ προσφέρει ακόμη μεγαλύτερο άνοιγμα ως προς το αποτέλεσμα. Η NAEYC περιγράφει την τέχνη με έμφαση στη διαδικασία ως εξερεύνηση υλικών και τεχνικών, με πρωτοβουλία του παιδιού και χωρίς ένα υποχρεωτικό υπόδειγμα.
Μια δραστηριότητα για την τάξη: «Ντετέκτιβ των κίτρινων φύλλων»
Πριν περάσουμε στις κατασκευές, προτείνουμε μια σύντομη δραστηριότητα παρατήρησης.
Υλικά: Κίτρινα φύλλα με διαφορετικά σχήματα και μεγέθη, ένα ανοιχτόχρωμο πανί και μεγεθυντικοί φακοί.
Ο Φυλλαράκης αναρωτιέται:
«Αφού είναι όλα κίτρινα, μήπως είναι όλα ίδια;»
Τα παιδιά εξετάζουν τα φύλλα σε μικρές ομάδες. Αναζητούν ομοιότητες και διαφορές: άκρες, νευρώσεις, μέγεθος, κηλίδες και υφή. Επιλέγουν δύο φύλλα και δείχνουν κάτι κοινό και κάτι διαφορετικό.
Η κυρία Βερενίκη καταγράφει τις παρατηρήσεις τους δίπλα σε φωτογραφίες ή σχέδια. Έτσι ξεκινά η φυσική γωνιά, στην οποία θα επιστρέφουν για νέες ανακαλύψεις.
Η εκπαιδευτικός χρησιμοποιεί ανοιχτές ερωτήσεις και καταγράφει τις επιλογές και τις σκέψεις των παιδιών, πρακτικές που προτείνονται και στην οργάνωση διερευνητικών εικαστικών εμπειριών.
Ένα μικρό κουκλοσενάριο: «Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!»
Το κουκλοσενάριο συνδέει την παρατήρηση με τη δημιουργία:
Φυλλαράκης: Κυρία Βερενίκη, βρήκα τόσους φίλους στο καλάθι σας! Αλλά κανένας δεν είναι ακριβώς σαν εμένα.
Κυρία Βερενίκη: Τι παρατήρησες;
Φυλλαράκης: Αυτός είναι μακρόστενος, εκείνος έχει μυτερές άκρες κι ο άλλος είναι μικρούλης!
Κυρία Βερενίκη: Παιδιά, τι άλλο βλέπετε;
Η κούκλα περιμένει τις απαντήσεις και κοιτάζει τα φύλλα που της δείχνουν.
Φυλλαράκης: Τώρα κατάλαβα! Έχουμε ομοιότητες, αλλά έχουμε και διαφορές. Αναρωτιέμαι… αν αυτά τα φύλλα γίνονταν κουκλάκια, τι φωνή θα είχαν;
Τα παιδιά προτείνουν φωνές, κινήσεις ή χαιρετισμούς.
Κυρία Βερενίκη: Θέλετε να δημιουργήσετε τον δικό σας μικρό φίλο;
Φυλλαράκης: Και να μου τον συστήσετε; Έχω μεγάλη περιέργεια να τον γνωρίσω!
Το σενάριο παραμένει ανοιχτό στον αυτοσχεδιασμό. Τα παιδιά μπορούν να συμμετέχουν με λόγια, κινήσεις ή δείξιμο.
Τα παιδιά δημιουργούν τον δικό τους Φυλλαράκη
Προτείνουμε μια απλή κούκλα σε ξυλάκι, κατάλληλη για παιδική κατασκευή.
Υλικά: Χαρτόνια, μαρκαδόροι, παιδικά ψαλίδια, κόλλα, χαρτοταινία και πλατιά ξυλάκια χειροτεχνίας με λείες άκρες.
Τα παιδιά παρατηρούν ένα φύλλο και σχεδιάζουν τη δική τους φυλλένια μορφή. Μπορούν να χρησιμοποιήσουν το περίγραμμά του ως βοήθεια, χωρίς να είναι υποχρεωτικό. Κόβουν με την υποστήριξη που χρειάζονται και προσθέτουν πρόσωπο, χρώματα και χαρακτηριστικά της επιλογής τους.
Η εκπαιδευτικός βοηθά στη στερέωση του ξύλου. Στη συνέχεια, κάθε παιδί που θέλει παρουσιάζει την κούκλα του:
Πώς τη λένε;
Πώς χαιρετά;
Τι θα ήθελε να εξερευνήσει;
Δεν επιδιώκουμε μικρά αντίγραφα της κούκλας της εκπαιδευτικού. Θέλουμε διαφορετικούς χαρακτήρες, που θα αποκτήσουν ζωή μέσα από τις επιλογές των παιδιών.
Μια μικρή γεύση από τον πλήρη οδηγό του Φυλλαράκη εδώ
«Φύλλο φύλλο»: τα παιδιά δημιουργούν φθινοπωρινά κολάζ
Τα παιδιά έχουν στη διάθεσή τους χαρτιά, φύλλα, λίγα ασφαλή ξυλαράκια και κατάλληλη παιδική κόλλα. Αρχικά τοποθετούν, μετακινούν και περιστρέφουν τα υλικά. Κολλούν όταν αποφασίσουν πώς θέλουν τη σύνθεσή τους.
Ο Φυλλαράκης προσκαλεί:
«Τι θα μπορούσαν να γίνουν αυτά τα φύλλα στο χαρτί σου;»
Μπορεί να εμφανιστούν ζώα, δρόμοι, κήποι ή συνθέσεις χωρίς αναγνωρίσιμη μορφή. Τα παιδιά μπορούν προαιρετικά να φτιάξουν ένα σκηνικό για τη μικρή τους κούκλα, αλλά διατηρούν την ελευθερία να δημιουργήσουν οτιδήποτε άλλο.
Κλείνουμε με μοίρασμα των έργων και μία ερώτηση:
«Τι ανακάλυψες σήμερα που δεν είχες προσέξει πριν;»
στεφάνι με κίτρινα φύλλα
Ένα κίτρινο φύλλο στην αυλή μπορεί να γίνει η αρχή μιας ανακάλυψης, μιας ιστορίας και μιας καινούργιας φιλίας! Με τον Φυλλαράκη συντροφιά, τα παιδιά παρατηρούν, μοιράζονται τις ιδέες τους και δίνουν στα φυσικά υλικά τη δική τους ξεχωριστή μορφή.
Θέλετε να συνεχίσετε αυτό το φθινοπωρινό ταξίδι στη δική σας τάξη;
Στον ολοκληρωμένο οδηγό «Φύλλο φύλλο με τον Φυλλαράκη» θα βρείτε 11 δραστηριότητες, πρακτικές οδηγίες για τον εκπαιδευτικό, αναλυτικό σενάριο 5Ε, προτάσεις καθημερινής αξιοποίησης της μασκότ και τους στίχους του τραγουδιού της.
Επιλέξτε όσα ταιριάζουν στην ομάδα σας και αφήστε τις ερωτήσεις των παιδιών να σας οδηγήσουν στην επόμενη ανακάλυψη!
🍂 Αποκτήστε τον ολοκληρωμένο οδηγό σε PDF με 3€ και φέρτε τον Φυλλαράκη στην καθημερινότητα της τάξης σας!
Σχόλια